Japońska filozofia
Jiko Sekinin (自己責任)
Bierz odpowiedzialność za swoje wybory i ich skutki.
Jiko Sekinin oznacza osobistą odpowiedzialność za decyzje, działanie i konsekwencje. To jeden z najtwardszych, ale najbardziej wyzwalających elementów japońskiej etyki: przestajesz szukać winnych, zaczynasz zarządzać tym, na co masz wpływ.
Taka postawa nie jest samokrytyką dla zasady. To realizm operacyjny. Jeśli coś nie działa, pierwsze pytanie brzmi: „co mogę poprawić w swoim procesie?” Dzięki temu odzyskujesz sprawczość i przyspieszasz rozwój.
Jiko Sekinin na macie
- Szybkie uznanie błędu: bez tłumaczenia, bez obrony ego.
- Korekta procesu: poprawiasz przyczynę, nie tylko objaw.
- Konsekwencja: wdrażasz zmianę i sprawdzasz, czy działa.
- Bezpieczeństwo: bierzesz odpowiedzialność za partnera i własną kontrolę.
W praktyce to oznacza prostą sekwencję: zauważ → nazwij → popraw → zweryfikuj. Bez tej pętli łatwo powtarzać te same błędy i udawać, że „kiedyś samo się ułoży”.
Jiko Sekinin poza dojo
W pracy to branie odpowiedzialności za wynik zespołowy, jakość komunikacji i terminowość. W relacjach to uczciwość wobec własnych reakcji, słów i obietnic. W życiu osobistym to decyzje, które wspierają długofalowe cele, a nie chwilowe wymówki.
Jiko Sekinin nie oznacza, że wszystko zależy wyłącznie od ciebie. Oznacza, że niezależnie od warunków bierzesz odpowiedzialność za swoją część równania. To wystarczy, by realnie zmieniać sytuację.
Najczęstsze błędy
- Mylenie odpowiedzialności z poczuciem winy: celem jest poprawa, nie samobiczowanie.
- Perfekcjonizm: odpowiedzialność to progres, nie nierealna bezbłędność.
- Deklaracje bez wdrożenia: liczy się zmiana zachowania, nie ładne słowa.
Wniosek
Jiko Sekinin buduje człowieka sprawczego i wiarygodnego. Zamiast szukać alibi, szukasz dźwigni zmiany. Zamiast utrwalać problem, projektujesz lepszy proces. Na macie daje to szybszy rozwój i bezpieczeństwo, poza matą — dojrzałe decyzje, które można obronić przed czasem i konsekwencjami.